Stopy procentowe a lokaty

stopy_procentowe_a_lokaty    Czy zastanawialiście się kiedykolwiek nad tym jaki wpływ ma ustalanie przez Radę Polityki Pieniężnej wysokości stóp procentowych Narodowego Banku Pols-kiego? Jeśli nie – zapraszam do lektury mojego najnowszego wpisu.

Stopy procentowe pośrednio wpływają m.in. na kurs złotego, oprocentowanie depozytów bankowych oraz oprocentowanie kredytów i pożyczek. Wysokość stóp procentowych jest narzędziem regulacyjnym, którym Rada Polityki Pieniężnej stymuluje gospodarkę (obniżenie oprocentowania kredytów, zachęta do wydawania i inwestowania) lub hamuje inflację (podwyższenie oprocentowania lokat, zachęta do oszczędzania).

Zanim przejdę do konkretów warto byś pamiętał,że banki komercyjne (np. ING, BZ WBK, mBank, Pekao, itd.) potrzebują odpowiednich zasobów pieniężnych na sfinansowanie swoich bieżących zadań i procesów biznesowych. Działalność operacyjna banku w dużym uproszczeniu polega na:

  1. możliwie tanim pożyczeniu pieniędzy od deponentów, a następnie na
  2. możliwie najbardziej zyskownej sprzedaży kredytów i pożyczek. Różnica pomiędzy oprocentowaniem sprzedanych kredytów (aktywa banku) a oprocentowaniem depozytów (pasywa banku), pomniejszona o koszty utrzymania budynków, pensje pracowników, itd. stanowi zysk banku.

Skąd banki pozyskują pieniądze?

   Każdy powinien wiedzieć, że instytucje finansowe nie mogą ich drukować, ponieważ pieniądze szybko stałyby się bezwartościowe. Nawet jeśli pominąć tą kwestię, to pojawia się pytanie:

   „Dlaczego banki oferują klientom lokaty i konta oszczędnościowe?”

    Odpowiedź jest prosta: jest to jeden ze sposobów na pozyskanie środków na finansowanie różnych przedsięwzięć bankowych. Innymi rozwiązaniami mogą być pożyczki od banku centralnego lub innych banków, a one są ściśle związane ze stopami procentowymi.

   Poziom stóp procentowych (o czym pisałem na wstępie) jest ustalany na comiesięcznych posiedzeniach Rady Polityki Pieniężnej. Wysokość tych stóp wpływa na stawki WIBOR, czyli stopę oprocentowania pożyczek udzielanych przez banki między sobą na różne okresy – od jednego dnia do jednego roku. Z punktu widzenia banku lokata terminowa to także pożyczka – po zakończeniu umowy bank musi oddać więcej, niż pożyczył. Mając możliwość wyboru pomiędzy zaciągnięciem kredytu w innym banku a pożyczką od klienta indywidualnego, bank zwykle wybierze tańszą opcję. W związku z tym oprocentowanie lokat i kont oszczędnościowych dla klientów indywidualnych uwzględnia wysokość stawek WIBOR, a te – jak wspomniałem wcześniej – zależą od stóp procentowych banku centralnego. Wynika z tego, że wysokość oprocentowania lokat jest pośrednio uzależniona od wysokości stóp procentowych banku centralnego.

   Na tym etapie rozważań pojawia się kolejne pytanie tj.:

 „Czy oprocentowanie depozytów może być wyższe od stawek WIBOR?” Innymi słowy „czy bankowi opłaca się pożyczyć drożej od klientów indywidualnych, gdy ma możliwość zaciągnięcia tańszego kredytu na rynku międzybankowym?”

   Okazuje się, że oprocentowanie lokat może przewyższyć wysokość stawek WIBOR. Powodów może być kilka:

  • lokata powiązana z innym produktem finansowym – depozyt terminowy może wiązać się z założeniem konta osobistego, a to z kolei otwiera bankowi możliwości oferowania klientowi innych produktów (np. karty kredytowej);
  • potrzeby finansowe – bank może planować realizację strate-gicznych przedsięwzięć, dlatego zależy mu na szybkim pozys-kaniu środków klientów;
  • reklama – wysokie oprocentowanie lokat i kont oszczędnoś-ciowych wywiera pozytywny wpływ na wizerunek banku;
  • przezorność – jeżeli bank obniżyłby znacząco oprocentowanie swoich depozytów, naraziłby się na nagłe wycofanie zdeponowanych wkładów, a to z kolei mogłoby oznaczać poważne kłopoty finansowe.

Kontynuując rozważania na temat stóp procentowych…

Wyróżnia się cztery rodzaje stóp procentowych:

  1. stopa depozytowa,
  2. lombardowa,
  3. redyskontowa,
  4. referencyjna.

  Najważniejszą jest stopa referencyjna (zwana także stopą interwencyjną lub stopą repo). Określa ona minimalną rentowność krótkoterminowych papierów wartościowych emitowanych przez NBP.Jest to narzędzie regulacji ilości pieniędzy w gospodarce oraz czynnik, który wpływa na wysokość oprocentowania pożyczek międzybankowych (stawka WIBOR musi być wyższa od stopy referencyjnej NBP). Tym samym stopa referencyjna ma duże znaczenie przy ustalaniu wysokości oprocentowania kredytów i lokat bankowych dla klientów indywidualnych i przedsiębiorców.

Rada Polityki Pieniężnej ustala poziom stóp procentowych w oparciu o następujące czynniki:

  • wysokość inflacji – w przypadku wysokiej inflacji, czyli gdy wartość pieniądza spada, RPP przeważnie podwyższa stopy procentowe zachęcając obywateli do oszczędzania. Gdy przewiduje się niską inflację – stopy procentowe są zwykle obniżane, aby zachęcić społeczeństwo do zwiększenia konsumpcji i inwestowania;
  • wartość Produktu Krajowego Brutto (PKB) – wskaźnik PKB określa wartość dóbr i usług wytworzonych na terytorium danego kraju. Spadek PKB jest wynikiem zahamowania tempa wzrostu gospodarczego. Jednym ze sposobów stymulacji gospodarki jest obniżenie stóp procentowych przez RPP, co może przełożyć się na zmniejszenie kosztów kredytów i inwestycji, powstawanie nowych firm oraz zwiększone wydatki na konsumpcję. Wszystkie te działania pośrednio pobudzają gospodarkę. Tani kredyt może być jednak w dłuższej perspektywie niebezpieczny – taka sytuacja miała miejsce w USA, gdzie zbyt duża ilość pieniądza na rynku doprowadziła do kryzysu gospodarczego. Regulowanie polityki kredytowej musi być realizowane rozważnie – zarówno ze strony państwa, jak i banków;
  • zaangażowanie inwestorów zagranicznych w polskim rynku papierów skarbowych – gwałtowny spadek stóp procentowych może obniżyć atrakcyjność polskiego długu dla inwestorów zagranicznych. Skoro spada oprocentowanie depozytów, to dla inwestora zagranicznego są one mniej atrakcyjne. Kapitał jest wycofywany z naszego kraju, zwiększa się podaż polskiego pieniądza, a tym samym dochodzi do osłabienia jego wartości.

WPŁYW STÓP PROCENTOWYCH NA OPROCENTOWANIE LOKAT

Banki komercyjne ustalają wysokość oprocentowania lokat w oparciu o różne czynniki. Jeżeli potrzebują kapitału, to mogą zaciągnąć pożyczkę w banku centralnym w oparciu o wysokość stopy lombardowej. Ze względu na stosunkowo wysoki koszt tej pożyczki, banki wolą zaciągać dług u innych banków lub pożyczać środki od klientów indywidualnych.

PODWYŻKA STÓP PROCENTOWYCH

Jeżeli stopy procentowe rosną, banki komercyjne są zmuszone drożej pożyczać pieniądze z banku centralnego, jednak aby tego uniknąć, wykorzystują inne możliwości pozyskiwania pieniędzy. Jedną z tańszych metod pozyskiwania funduszy jest pożyczanie kapitału bezpośrednio od klientów indywidualnych. W celu zachęcenia do lokowania pieniędzy, banki oferują wyżej oprocentowane lokaty, aby wyróżnić się na tle konkurencji i przyciągnąć uwagę (i pieniądze) klientów.

OBNIŻKA STÓP PROCENTOWYCH

Jeżeli stopy procentowe spadają, banki komercyjne mogą taniej pożyczyć pieniądze z banku centralnego, a więc nie muszą sięgać za wszelką cenę do kieszeni klientów indywidualnych. Efektem tego jest obniżenie oprocentowania lokat bankowych.

AKTUALNA WYSOKOŚĆ STÓP PROCENTOWYCH NBP

4 marca 2015 roku Rada Polityki Pieniężnej po raz 10 w ostatnim cyklu obniżek zdecydowała się obniżyć stopy procentowe. Od 5 marca stopa referencyjna wynosi 1,5% i tym samym utrzymuje się ona na najniższym poziomie w historii (a konkretnie od 1998 r, kiedy to powołano RPP w celu ustalania i realizacji polityki pieniężnej państwa).

Co to oznacza? Niestety, niskie stopy procentowe nie są dobrą wiadomością dla oszczędzających, ponieważ banki mogą stosunkowo tanio pożyczyć kapitał z banku centralnego i nie muszą zabiegać o pieniądze klientów indywidualnych. To przekłada się na wysokość oprocentowania lokat i kont oszczędnościowych.

Na dzień dzisiejszy podstawowe stopy procentowe wynoszą odpowiednio:

  • stopa referencyjna: 1,5%
  • stopa lombardowa: 2,5%
  • stopa depozytowa: 0,5%
  • stopa redyskonta weksli: 1,75%

Aktualne wartości stóp procentowych można także sprawdzić na stronie NBP.

Ostatnie spadki stóp procentowych są uzasadniane niskim poziomem inflacji oraz spowolnieniem gospodarczym w ostatnim roku. Co nas czeka w przyszłości?

Na to pytanie trudno jednoznacznie odpowiedzieć. Abyś nie tracił swoich oszczędności (a niejednokrotnie pomnożył je) proponuję skorzystać z wygodnej porównywarki lokat bankowych.

 

Jeśli uważasz mój wpis za wartościowy – przekaż link do mojego bloga swoim znajomym, kliknij przycisk Lubię to, podziel się informacją ze swoimi znajomymi. Odwiedź również moją stronę internetową i na bieżąco śledź zmiany w ofertach poszczególnych banków.

Pozdrawiam Cię

Marek Zadęcki.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s